Apocalypto

Mel Gibson’ın 2006 tarihli filmi ormandaki bir köyün basılmasıyla açılıyor ve ikinci yarısını tek bir kovalamacaya çeviriyor. Bütün diyalog Yucatec Maya dilinde; genç Maya akademisyeni Hilario Chi Canul metni yeniden çevirdi ve sette diksiyon koçluğu yaptı. Gibson rolleri profesyonel olmayan oyuncularla doldurmak istedi, seçmeler üç kıtaya yayıldı; Jaguar Paw’ı oynayan Rudy Youngblood Cree, Comanche ve Yaqui kökenli, Maya değil. Görüntü yönetmeni Dean Semler filmi banyo edilen filme değil, Panavision Genesis adlı sayısal kameraya çekti; 2006’da bir tarih destanı için alışılmış bir tercih değildi. Çekimler Meksika’da yapıldı, orman sahneleri Catemaco yakınında, piramit şehri ise Veracruz’da kurulan bir sette. Tarihsel eleştiriyi adıyla vermek gerekir. Miami Üniversitesi’nden antropolog Traci Ardren, Archaeology dergisinde, son beş dakikada beliren İspanyol gemilerine takılıyor: İspanyollar son Maya şehri terk edildikten yaklaşık üç yüz yıl sonra geldi ve Mayalar o sırada şehirlerde yaşamıyordu. Teksas Üniversitesi’nden Julia Guernsey de Mayaların aşırı barbar gösterildiğini, oysa gelişkin bir kültür olduklarını söyledi. Akademi Ödülleri’nde Makyaj, Ses Kurgusu ve Ses Miksajı dallarında aday oldu, hiçbirini kazanmadı. Üçü de zanaat dalı. Kimin için: Tanıdık tek bir yüzün olmadığı bir kadroyla, baştan sona altyazılı ve ikinci yarısı neredeyse tamamen koşmakla geçen bir filme oturmayı göze alan izleyici için. Kimin için değil: Maya uygarlığını tanımak için oturan izleyici için; bilim, sanat ve mimarlık filmde hiç yok.