Intikam ve Yasa / Solay (Sholay)

Elleri kesilmiş emekli polis Thakur Baldev Singh, köyünü kasıp kavuran eşkıya Gabbar Singh'e karşı iki küçük suçluyu kiralıyor: Jai ve Veeru. İkisi hapisten yeni çıkmış, birbirine bağlı ve hiçbir davası olmayan adamlar. Köyde kaldıkça mesele para olmaktan çıkıyor. Anlatının ilgilendiği yer intikam değil, iki arkadaşın birbirine kefil olması: Jai ile Veeru'nun ilişkisi filmin asıl merkezi ve final o ilişkinin bedelini gösteriyor. Gabbar ise sinemadaki en çok taklit edilen kötü adamlardan biri hâline geldi; replikleri plak olarak satıldı. Biçim geniş ölçekli: kayalık Ramanagara arazisi, tren saldırısı, at kovalamacaları ve üç saati aşan süre. Yapı western kalıbından geliyor ama şarkı, komedi ve melodram bir arada yürüyor. Ramesh Sippy yönetti. Filmin sonu sansür yüzünden değişti: özgün finalde Thakur, Gabbar'ı kendisini bağladığı direklerdeki çiviye tekmeleyerek öldürüyordu. Olağanüstü hâl döneminde sansür kurulu eski bir polisin kanunu kendi eline almasını sakıncalı buldu ve yeni bir final istedi. Ekip vizyona günler kala Bangalore'a dönüp finali yeniden çekti; Sanjeev Kumar yurt dışından çağrıldı. Bugün bilinen sürümde polis geliyor ve Thakur Gabbar'ı teslim ediyor. Dharmendra Veeru'yu, Amitabh Bachchan Jai'yi, Sanjeev Kumar Thakur'u, Amjad Khan Gabbar'ı oynuyor. Kimin için: Hint sinemasının klasiklerini ve western yapısını sevenler. Kimin için değil: süreyi fazla bulacaklar; film üç saatin üzerinde ve komedi bölümleri bugünün gözüyle uzun kalıyor.