Yalan Labirenti (Labyrinth of Lies)

Almanya'da geçen bir film. Yıl 1958. Savaşın bitmesinin üzerinden on üç yıl geçti. Ülke yeniden kurulmuş. Fabrikalar çalışıyor, insanlar araba alıyor ve kimse geçmişi konuşmuyor. Johann Radmann genç bir savcı. Trafik davalarına bakıyor. Bir gazeteci adliyeye geliyor. Elinde bir iddia var: bir okulda ders veren öğretmen, Auschwitz'de görevliydi. Kimse ilgilenmiyor. Radmann meseleye giriyor. Bundan sonra film bir belge anlatısı. Genç savcı bir arşive giriyor ve isim aramaya başlıyor. Amerikan ordusunun elinde binlerce dosya var. Kimse yıllardır bakmamış. Sorun şu: kimse ne olduğunu bilmiyor. Radmann Auschwitz kelimesini ilk kez duyuyor ve ne olduğunu sormak zorunda kalıyor. Tanık aramaya başlıyorlar. Sağ kalanlar konuşmak istemiyor; kimse onlara sormamış ve konuşmanın bir işe yarayacağına inanmıyorlar. Bin dokuz yüz kişilik bir liste çıkıyor. Bu isimlerin çoğu hâlâ çalışıyor. Doktor, öğretmen, memur, fırıncı. Anlatının ilgilendiği yer savaş değil süreklilik: filmin fikri, suçun bitmiş bir tarih olmaması ve suçluların komşu olarak yaşamaya devam etmesi. Radmann bir noktada dengesini kaybediyor. Herkesin suçlu olduğunu düşünmeye başlıyor ve kendi babasını da araştırıyor. Baş savcı Fritz Bauer anlatının içinde ve gerçek bir kişi. Radmann kurmaca. Karakter, davayı yürüten birkaç gerçek savcıdan derlenmiş bir bileşim. Sonuç 1963'te başlayan Frankfurt Auschwitz davaları. Ton klasik. Anlatı türün bilinen kalıbını izliyor ve biçimsel bir riske girmiyor. Yönetmen Giulio Ricciarelli. Film Almanya'nın o yılki Oscar adayı olarak gönderildi. Kadroda Alexander Fehling, André Szymanski, Friederike Becht ve Gert Voss var. Kimin için: savaş sonrası Almanya tarihini ve mahkeme dramalarını merak edenler. Kimin için değil: biçimsel yenilik arayanlar; anlatı fazla düzenli ve ana karakterin dönüşümü kalıba uygun ilerliyor.