Sacco e Vanzetti (Sacco & Vanzetti)

1920, Massachusetts. İtalyan göçmeni iki anarşist, ayakkabı işçisi Nicola Sacco ve balık satıcısı Bartolomeo Vanzetti, bir soygun ve cinayetle suçlanıyor. Yedi yıl süren dava boyunca kanıtlar zayıflıyor ama sonuç değişmiyor; ikisi de 1927'de idam ediliyor. Giuliano Montaldo yönetti. Vanzetti'yi Gian Maria Volonté, Sacco'yu Riccardo Cucciolla oynuyor. Cucciolla bu rolle 1971 Cannes'da En İyi Erkek Oyuncu ödülünü kazandı. Filmin merkezindeki iddia şu: yargılanan şey soygun değil, iki adamın siyasi görüşü ve göçmen kimliğiydi. Mahkeme kayıtlarından alınan bölümler bunu doğrudan gösteriyor; yargıcın davranışı ve sanıkların anarşist oluşuna yapılan vurgu filmin en güçlü malzemesi. Müzik Ennio Morricone'ye ait. Joan Baez'in söylediği Here's to You parçası, sözleri Vanzetti'nin son ifadesinden alınmış olarak filmden bağımsız bir protest şarkı hâline geldi ve bugün filmden çok daha fazla biliniyor. Dava dosyası 1977'de yeniden gündeme geldi: Massachusetts valisi, Sacco ve Vanzetti'nin adil yargılanmadığını resmen açıkladı. Filmin bu sürece katkısı yaygın olarak kabul edilir. Kimin için: politik sinemayı, İtalyan yetmişler dönemini ve gerçek dava filmlerini sevenler. Kimin için değil: film taraf tutuyor ve bunu gizlemiyor; iki adamın masumiyeti tartışılmıyor, veriliyor.