Spalovač mrtvol (The Cremator)

Prag'da bir krematoryum müdürü işini kutsal sayıyor. Ölümün insanı acıdan kurtardığına inanıyor, Tibet üzerine bir kitap okuyor ve her cenazede aynı konuşmayı yapıyor. Otuzların sonunda Almanlar geliyor. Adama Alman kanı taşıdığı söyleniyor ve bir görev veriliyor. Karısı Yahudi. Anlatının ilgilendiği yer faşizm değil, sıradan bir adamın kendi inancını cinayetle uyumlu hâle getirmesi. Karl hiçbir noktada dönüşmüyor; zaten inandığı şeyi yeni düzene tercüme ediyor ve öldürmeyi bir tür merhamet olarak sunuyor. Filmin dehşeti bu sürekliliğin içinde. Biçim tümüyle tedirgin edici. Geniş açı objektifler yüzleri bozuyor, kamera adamın omzunun üzerinden kayarak başka bir mekâna geçiyor ve iki sahne bir kesmede birleşiyor. Aynalar ve sergi camları sürekli kullanılıyor. Bu biçim, karakterin zihninin içinde olduğumuz hissini kuruyor. Yapım Prag Baharı'nın hemen ardından, 1969'da tamamlandı ve rejim tarafından yasaklandı. Film yirmi yıl raflarda kaldı; ancak sistem çöktükten sonra yeniden görülebildi ve bugün Çekoslovak sinemasının başyapıtlarından sayılıyor. Kaynak Ladislav Fuks'un romanı. Rudolf Hrušínský Karl'ı oynuyor. Juraj Herz yönetti. Kimin için: Doğu Avrupa sinemasını ve biçimsel olarak cesur filmleri sevenler. Kimin için değil: rahat izlemek isteyenler; film baştan sona tedirgin edici ve kimseye çıkış vermiyor.