Csillagosok, Katonák (The Red and the White)

1919, Volga kıyısı. İç savaş sürüyor. Kızıllar bir manastırı alıyor, sonra Beyazlar geliyor, sonra yine el değiştiriyor. Her seferinde aynı şey oluyor: esirler bir avluya diziliyor, soyunun deniyor, bir kısmı salınıyor, bir kısmı vuruluyor. Karakterlerin adı yok denecek kadar az söyleniyor ve çoğu birkaç dakika sonra ölüyor. Bir hemşire grubu ormanda çalışıyor ve onlar da aynı düzenin içine giriyor. Kamera uzaktan bakıyor ve kimse için taraf tutmuyor. Miklos Jancso yönetti. Kadroda Jozsef Madaras, Tibor Molnar, Andras Kozak ve Krystyna Mikolajewska var. Yapım Macaristan ile Sovyetler Birliği ortak. Film Ekim Devrimi'nin ellinci yılı için ortak yapım olarak sipariş edildi. Jancso iki tarafı da aynı vahşetin içinde gösterdi; Sovyetler Birliği'nde gösterim için film yeniden kurgulandı ve sonra yasaklandı. Anlatı uzun tek çekimlerle ilerliyor; kamera sürekli hareket ediyor ve kesme çok az. Anlatının ele aldığı mesele iktidarın kişisizliği; kim vuruyorsa o haklı ve roller sürekli değişiyor. Film kahraman yaratmıyor ve seyircinin bağlanacağı bir karakter vermiyor. Sahneler geniş ovada geçiyor ve insanlar manzaranın içinde küçük duruyor. Şiddet çıplak ve gösterişsiz; ölümler aniden ve açıklamasız. Filmin sonu bir bölüğün yürüyüşüyle kapanıyor. Filmin sınırı erişim; anlatı soğuk, karakter yok denecek kadar az ve olay örgüsü takip edilmesi zor. Kimin için: biçimsel sinemayı ve savaş karşıtı anlatıları sevenler. Kimin için değil: soğuk, kişisiz ve final acı.