Veda

Zülfü Livaneli'nin 2010 yapımı filmi, Atatürk'ü askeri veya siyasi bir figür olarak değil, çocukluk arkadaşı Salih Bozok'un gözünden anlatmayı seçiyor. Selanik'te başlayan bir arkadaşlık silah arkadaşlığına, oradan yarım yüzyıllık bir kardeşliğe dönüşüyor; film bu ilişkiyi merkeze alarak bilinen tarih anlatısının dışına çıkmayı deniyor. Livaneli'nin müzisyen kimliği, filmin ritminde ve duygusal vurgularında baskın; bazı sahneler neredeyse bir ağıt gibi kuruluyor. Yaklaşımın tercihi tartışmalı: Atatürk'ü mit dışına çıkarma çabası ile ona duyulan hayranlığı koruma isteği filmde sürekli birbiriyle yarışıyor ve ikincisi çoğunlukla kazanıyor. Yine de Salih Bozok'un intihar girişimini merkeze alan son bölüm, biyografik filmlerin nadiren gittiği bir yere gidiyor. Kimin için: Cumhuriyet dönemine kişisel bir ilişki üzerinden bakan anlatıları merak eden izleyici. Kimin için değil: Tarihsel figürlere eleştirel mesafeden bakan bir film bekleyenler; Livaneli'nin açıkça saygı duruşu niteliğindeki tonunu fazla bulacak olanlar.