Amadeus

Miloš Forman’ın 1984 tarihli filmi olayı saray bestecisi Salieri’nin ağzından, bir akıl hastanesinde papaza yaptığı itiraf olarak kuruyor. Peter Shaffer’ın oyununda Salieri doğrudan seyirciye konuşur; itirafı dinleyen papaz filme özgü bir ekleme ve anlatıcının güvenilmezliği ona bağlanıyor. Operalar Prag’da, Mozart’ın Don Giovanni’yi 1787’de kendi sahnelediği Estates Theatre’da çekildi. Müziği yöneten Neville Marriner işi tek şartla kabul etmiş: Mozart’ın tek notası değişmeyecek. Kayıt çekimden önce yapıldı, oyuncular sete hazır müzikle çıktı; Tom Hulce klavye başında günde üç dört saat çalıştı. Film 57. Akademi töreninde on bir adaylık aldı, sekiz ödül kazandı: En İyi Film, Yönetmen, Erkek Oyuncu (F. Murray Abraham), Uyarlama Senaryo (Shaffer), Sanat Yönetimi, Kostüm Tasarımı, Makyaj ve Ses. Abraham’la birlikte Tom Hulce de aynı oyunculuk dalında adaydı; Görüntü Yönetimi ile Kurgu adaylıkları ödüle dönüşmedi. 2002’de çıkan yönetmen kurgusu sahne ekliyor ve yaş sınırını PG’den R’ye taşıyor; Forman olay örgüsüne doğrudan bağlı olmayan ne varsa kestiğini söylemişti. Kimin için: Operaların Mozart’ın kendi sahnelediği salonda çekilmiş olmasını önemseyen izleyici için. Kimin için değil: Zehirleme hikâyesini belgelenmiş sanacak izleyici için; söylenti 1791’de dolaşmaya başladı, Puşkin 1830’da oyunlaştırdı, Salieri kendisi reddetti.