Paris Is Burning

Seksenlerin ortasindan sonuna kadar New York'ta balo kulturu. Siyah, Latin, escinsel ve trans insanlarin duzenledigi yarismalarda katilimcilar belirli kategorilerde yuruyor; dans, kiyafet ve baskasi gibi gorunebilme becerisi uzerinden puanlaniyor. O beceriye gerceklik deniyor. Jennie Livingston yonetti. Cekim yedi yila yayildi; 75 saatin uzerinde goruntu 78 dakikaya indirildi. Belgesel voguing'i genis kitleye tanitan yapim oldu: donmus, gosterisli pozlar uzerine kurulu bir dans bicimi. Finansman zordu. On ayri kaynaktan destek alindi; icinde Ulusal Sanat Vakfi hibeleri ve PBS istasyonu WNYC var. Muzik haklarinin temizlenmesi neredeyse yapimin tamami kadar tuttu. Odeme meselesi tartisma yaratti. Cekimler ucretsiz belgesel calismasi olarak yapilmisti; film satildiktan sonra yapimcilar 13 katilimci arasinda yaklasik 55.000 dolar dagitti. Bazi katilimcilar once dava dusundu, standart model sozlesmeleri imzaladiklarini gorunce odemeyi kabul etti. Rotten Tomatoes yuzde 99. Film Sundance'te Buyuk Juri Odulu'nu ve Berlin'de Teddy Odulu'nu kazandi; 2016'da Ulusal Film Kayit Defteri'ne alindi. Akademik tartisma da surdu; bell hooks ve Judith Butler dahil elestirmenler Livingston'un kamera arkasindaki konumunu ve temsil meselesini tartisti. Kimin icin: alt kultur belgesellerini ve bugunun pop dilinin nereden geldigini merak edenler. Kimin icin degil: mesafeli bir bakis bekleyenler; kimin kimi anlattigi sorusu filmin uzerinden hic kalkmadi.