Şeytanın Bel Kemiği (The Devil's Backbone)

Guillermo del Toro bu hikâyenin ilk taslağını Cronos’tan önce yazmıştı. O sürüm Meksika Devrimi’nde geçiyordu ve merkezinde bir çocuk hayaleti değil, üç kollu bir İsa vardı. Ad da Meksika’daki bir sıradağdan geliyordu; hikâye İspanya’ya taşınınca ad, doktorun sattığı şişelerdeki sıvıya bağlandı. Yapımcılığı Pedro Almodóvar’ın kardeşi Agustín Almodóvar üstlendi, çekim Madrid’de ve Talamanca de Jarama’da yapıldı. Fernando Tielve’nin ilk filmi. Hayaletin yüzünü Barselona’daki DDT kurdu, ama iş protezle bitmiyor: Sight and Sound’un değerlendirmesi Santi’nin çevresindeki toz ve sinek girdabının dijital olduğunu yazıyor. Goya’da film özel efekt ve kostüm dallarında aday gösterildi, ikisini de kazanamadı; efekt adayları arasında Kubrick ve Welles filmlerinde çalışmış Emilio Ruiz del Río da vardı. Hangi altyazıyla izlediğiniz önemli. del Toro sonradan Pan’ın Labirenti’nin İngilizce altyazılarını kendi yazdı, çünkü bu filmin altyazılarını kendi sözleriyle düşünme engelliler için hazırlanmış ve inanılmaz kötü buluyordu. Kimin için: Hayaleti korkutmak için değil, savaşın çocuklara ne yaptığını göstermek için kullanan bir filmi arayan izleyici için. Kimin için değil: Çocuklara yönelen şiddeti izlemek istemeyen izleyici için; BBFC gerekçesinde bir oğlanın koltuk altından ev yapımı tahta mızrakla, sonra elinin üstünden bıçaklanıp su deposuna itildiği sahne geçiyor.