Roma İmparatorluğu'nun Çöküşü (The Fall of the Roman Empire)

Marcus Aurelius sınırdaki karargâhında ölüyor ve imparatorluğu oğlu Commodus'a değil, general Livius'a bırakmayı düşünüyor. Vasiyet ortadan kaybolunca taht Commodus'a geçiyor ve Roma'nın çöküşü başlıyor. Anthony Mann yönetti; Alec Guinness Marcus Aurelius, Christopher Plummer Commodus, Stephen Boyd Livius, Sophia Loren Lucilla rolünde. James Mason da Yunanlı filozof Timonides'i oynuyor. Filmin asıl olayı senaryo değil, dekor. Yapımcı Samuel Bronston, Madrid yakınlarındaki Las Matas'ta Roma Forumu'nu neredeyse gerçek ölçekte inşa ettirdi: 55.000 metrekarelik alan, 350 heykel, yüzlerce sütun. O güne kadar yapılmış en büyük dış çekim dekoru olarak kabul edilir ve bugün hâlâ öyle anılır. Gişede tam bir felaket oldu. Yaklaşık 19 milyon dolarlık bütçe geri gelmedi, Bronston'ın stüdyosu battı ve Hollywood'un tarihî destan iştahı bu filmle birlikte bitti; Cleopatra ile birlikte türün sonunu getiren yapım sayılır. Buna rağmen ilginç bir şey yaptı: Gladiator'ın çıkış noktası bu hikâyedir. Ridley Scott'ın filmi aynı tarihsel eşiği, aynı iki figürü, Marcus Aurelius ile Commodus'u ve aynı vasiyet fikrini kullanır. Kimin için: dijital öncesi büyük yapım merakı olanlar, gerçekten inşa edilmiş bir Roma görmek isteyenler. Kimin için değil: üç saate yakın süre ağır ilerliyor ve tartışma sahneleri savaş sahnelerinden çok daha uzun.