Genç Frankenstein (Young Frankenstein)

Mel Brooks’un komedisi, taşıdığı Frankenstein adından utanan bir beyin cerrahını Transilvanya’daki aile şatosuna ve atasının deney defterine götürüyor. Filmi Gene Wilder başlattı: fikri Kara Şerif setindeki bir arada Brooks’a anlattı, senaryoyu birlikte yazdılar, başrolü de kendisi üstlendi. Columbia hem bütçeyi kıstı hem de siyah beyaz çekime karşı çıkınca yapım 20th Century Fox’a taşındı; Brooks renkten vazgeçmeyi değil, stüdyo değiştirmeyi seçti. Laboratuvar donanımı da taklit değil: 1931 tarihli Frankenstein’ın cihazlarını yapan Kenneth Strickfaden bunları garajında çalışır halde saklamıştı, kiralanmaları karşılığında asıl filmde alamadığı jeneriği istedi, sette kaldı ve yeni parçalar üretti. Görüntü yönetmeni Gerald Hirschfeld negatifi zorlayarak kontrastı sertleştirdi ve dönemin alışkanlığı olan arkadan aydınlatmayı bilerek abarttı; iris kapanışları ile silme geçişler de aynı taklidin parçası. Şaka bu yüzden repliklerden çok tekniğin içinde duruyor. Brooks kapanıştaki “Puttin’ on the Ritz” numarasını fazla ucuz bulup çıkarmak istemişti, Wilder diretti. Akademi 1975 töreninde filmi uyarlama senaryo ve ses dallarında aday gösterdi; ikisini de kazanamadı. Kongre Kütüphanesi 2003’te filmi ulusal sicile aldı. Kimin için: Arkadan aydınlatmanın, iris kapanışının ve silme geçişin en az replikler kadar şaka taşıdığını fark edecek izleyici için. Kimin için değil: 1931 kalıplarını tanımayan ve göndermenin dışında da ayakta duran bir komedi arayan izleyici için.