Ölümsüz (Z)

Muhalif bir milletvekili miting sonrası sokakta bir kamyonetten inen adamların saldırısıyla ölüyor. Resmî açıklama trafik kazası. Soruşturmayı yürütmesi beklenen sorgu yargıcı dosyayı kapatmıyor; tanık tanık ilerleyip cinayetin üst düzey subaylara uzandığını ortaya çıkarıyor. Sonra siyaset devreye giriyor. Costa-Gavras yönetti. Kaynak Vassilis Vassilikos'un 1967 tarihli romanı ve anlatılan olay gerçek: 1963'te Yunan siyasetçi Grigoris Lambrakis'in öldürülmesi ve ardından gelen askerî cunta. Yargıcı Jean-Louis Trintignant oynuyor; kadroda Yves Montand ve Irene Papas var. Fotomuhabiri rolündeki Jacques Perrin aynı zamanda filmin yapımcısı. Roger Ebert filmi 1969'un en iyisi ilan etti ve aynı anda hem politik bir öfke çığlığı hem parlak bir gerilim filmi olabilmesini övdü. Film ABD'de 17,3 milyon dolar hasılat yaptı ve o tarihte İngilizce olmayan en çok kazanan filmler arasına girdi. En İyi Yabancı Dilde Film ve En İyi Kurgu dallarında Oscar kazandı. Ayrıca En İyi Film dalında aday gösterilen ikinci yabancı dilde film oldu; ilki Büyük Hayal'di. Film Oliver Stone, Steven Soderbergh ve William Friedkin gibi yönetmenleri etkiledi. Kimin için: politik gerilimi ve soruşturma anlatılarını sevenler. Kimin için değil: umut arayanlar; film suçun çözülmesiyle bitmiyor, çözüldükten sonra nasıl örtbas edildiğiyle bitiyor.