Człowiek z marmuru (Man of Marble)

Polonya'da geçen bir film. Agnieszka film okulunu bitiriyor ve diploma filmi çekecek. Konusu ellilerde ünlü olmuş bir duvar ustası: Birkut, bir günde binlerce tuğla ördüğü söylenen ve devletin örnek işçi olarak öne çıkardığı bir adam. Sonra adam ortadan kayboldu. Ne olduğunu kimse anlatmıyor. Agnieszka araştırmaya başlıyor. Müzedeki heykeli buluyor, arşivdeki propaganda filmlerini izliyor, o filmleri çeken yönetmeni buluyor, eski arkadaşını, karısını ve dönemin görevlilerini arıyor. Bundan sonra film iki katman hâlinde ilerliyor: bugünkü soruşturma ve arşiv görüntülerinin içindeki geçmiş. Yapım o propaganda filmlerini kendisi üretmiş ve dönemin diliyle çekmiş. Anlatının ilgilendiği yer bir kişinin hayatı değil, resmî hikâyenin nasıl kurulup nasıl silindiği: aynı adam önce kahraman, sonra hiç kimse. Agnieszka'nın kendi filmi de aynı baskıyla karşılaşıyor; stüdyo desteği çekiliyor ve çalışması durduruluyor. Yapım Polonya'da sansürle uzun bir mücadele sonucu çekilebildi ve gösterime girdiğinde büyük ilgi gördü; sonraki yıllarda ülkedeki muhalefet hareketiyle birlikte anıldı. Agnieszka'yı Krystyna Janda, Birkut'u Jerzy Radziwiłowicz oynuyor. Yönetmen Andrzej Wajda. Filmin bir devamı çekildi. Kimin için: siyasi sinemayı ve arşiv üzerine kurulu anlatıları sevenler. Kimin için değil: kısa film arayanlar; yapım iki buçuk saati aşıyor ve dönemin siyasi arka planını bilmeyi gerektiriyor.