Bir Kuşak (A Generation)

İşgal altındaki Varşova'nın kenar mahallesinde geçen bir film. Stach on yedi yaşında. Kömür çalıyor, sokakta dolaşıyor ve savaş onun için henüz bir haber. Bir gün trene saldırıyorlar. Alman muhafız ateş açıyor ve arkadaşı ölüyor. Stach marangoz atölyesine giriyor. Çıraklık yapıyor, ustasından iş öğreniyor ve orada başka bir şey de öğreniyor. Atölyede bir örgüt var. Sekula ona yavaş yavaş anlatıyor; ücret, emek ve kimin kime çalıştığı üzerinden başlıyor. Sonra Dorota geliyor. Kız direniş örgütünde ve Stach ona âşık oluyor. Bundan sonra film bir katılma anlatısı. İlk toplantı, ilk silah, ilk görev ve ilk ölüm. Ghetto uzakta. Duvarın arkasında ayaklanma başlıyor ve grup dışarıdan yardım etmeye çalışıyor; Varşova'nın öbür yakasında dumanlar görülüyor. Anlatının ilgilendiği yer kahramanlık değil çocukluğun bitişi: gençler ne yaptığını tam bilmeden içeri giriyor ve bedeli hemen ödeniyor. Jasio hattı en sert bölüm. Bir çocuk merdivenlerde köşeye sıkışıyor ve o sahne filmin kalan bütün duygusunu belirliyor. Biçim gerçekçi ama tümüyle değil. Anlatı yer yer dönemin resmî sinemasına uygun bir ton taşıyor; film sansür altında çekildi ve bazı bölümler bunu belli ediyor. Bu, Andrzej Wajda'nın ilk uzun metrajı ve savaş üzerine kurduğu üçlemenin başlangıcı. Kadroda genç Roman Polanski ve Zbigniew Cybulski küçük rollerde görünüyor; ikisi de sonradan Polonya sinemasının merkezine yerleşti. Kadroda Tadeusz Łomnicki, Urszula Modrzyńska ve Tadeusz Janczar var. Kimin için: Polonya sinemasını ve savaş sonrası Avrupa gerçekçiliğini sevenler. Kimin için değil: bağımsız bir bakış bekleyenler; film dönemin siyasi çizgisine uyuyor ve direnişin bir kanadını görmezden geliyor.