Utanç Duvarında Casusluk (The Spy Who Came In from the Cold)

Soğuk Savaş dönemi bir casusluk filmi. Alec Leamas Berlin'de bir istasyonu yönetiyor. Filmin ilk sahnesinde bir adamı bekliyor; adam duvarı geçmeye çalışıyor ve vurularak öldürülüyor. Leamas'ın ağındaki son kişi de böylece gitmiş oluyor. Londra'ya çağrılıyor. Bekleneceği gibi görevden alınmıyor; ona bir teklif yapılıyor. Plan şu: Leamas düşmüş bir adam gibi görünecek. Kütüphanede işe girecek, içki içecek, borç yapacak, kavga edip hapse girecek. Karşı taraf onu bu hâlde görsün ve satın almaya kalksın. Plan tutuyor. Adamı buluyorlar ve Doğu Almanya'ya götürüyorlar. Bundan sonra film bir sorgu ve mahkeme anlatısına dönüşüyor. Leamas verdiği bilgiyle karşı taraftaki bir yöneticiyi yıkmaya çalışıyor; onun karşısındaki adam ise bunun bir kurgu olduğunu düşünüyor. Anlatının ilgilendiği yer kahramanlık değil kullanılma: iki servis de kendi insanını harcıyor ve bunu bir maliyet kalemi gibi görüyor. Film bu konuda tek bir teselli cümlesi kurmuyor. Bir de bir kadın var. Leamas'ın kütüphanede tanıştığı Nan hiçbir şeyden haberi olmayan biri ve planın içine yerleştiriliyor. Kaynak John le Carré'nin romanı; yazar kendisi de bu işte çalışmıştı. Leamas'ı Richard Burton oynuyor. Kadroda Claire Bloom, Oskar Werner ve Peter van Eyck var. Görüntü siyah beyaz; yapım casusluğu şaşaalı değil, yorgun ve kirli gösteriyor ve tür bu filmden sonra değişti. Yönetmen Martin Ritt. Kimin için: gerçekçi casusluk anlatılarını ve karamsar Soğuk Savaş filmlerini sevenler. Kimin için değil: aksiyon bekleyenler; film neredeyse tamamen konuşmadan ibaret ve finali sert.