Yol

Beş mahkûm bir haftalık izne çıkıyor. Her biri kendi memleketine gidiyor. Biri karısının ailesi tarafından bir ahırda hapsedildiğini öğreniyor; namus gerekçesiyle kadının ölmesi bekleniyor. Biri karısını kaybetmiş, çocuklarını bulmaya çalışıyor. Biri kardeşini bırakıp kaçtığı için ailesinin yüzüne bakamıyor. Biri güneydoğuda çatışma bölgesine giriyor. Hepsi bir hafta sonunda cezaevine dönecek ve dışarısı içerisinden daha kapalı çıkıyor. Şerif Gören yönetti. Senaryo Yılmaz Güney'in; Güney o sırada cezaevindeydi ve filmi hapishaneden yönlendirdi. Sonra yurt dışına kaçtı ve kurguyu İsviçre'de kendisi yaptı. Film 1982 Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye kazandı; ödül Costa-Gavras'ın Kayıp filmiyle paylaşıldı. Yapım Türkiye'de uzun yıllar yasaklı kaldı ve ancak doksanların sonunda gösterime girdi. Anlatının kurduğu şey cezaevi ile ülke arasındaki fark değil, benzerlik; karakterler dışarı çıkınca da izin kâğıdı taşıyor ve her yerde kimlik soruluyor. Filmin en bilinen kolu kar sahnesi; anlatının en sert bölümü ve hiçbir yerde açıklama yapmıyor. Kürtçe konuşulan sahneler ilk sürümde sessizleştirilmişti; sonraki restorasyonlarda geri kondu. Kimin için: Türkiye sinemasının en önemli işlerinden birini görmek isteyenler. Kimin için değil: ton ağır, umut az ve film hiçbir karaktere kolaylık tanımıyor.