Era notte a Roma (Escape by Night)

Roma'da geçen bir İtalyan filmi. Yıl 1943. İtalya teslim oldu ve Almanlar şehri aldı. Bir hapishanede kaos var. Kapılar açılıyor ve mahkûmlar kaçıyor. Aralarında üç kişi var. Bir Amerikalı, bir İngiliz ve bir Rus; hepsi savaş esiri. Şehirde saklanacak yer arıyorlar. Esperia bir kadın. Karaborsada çalışıyor; yiyecek, sigara, ne bulursa satıyor. Onlara yardım ediyor. Bir çatı katı buluyor. Üçünü oraya yerleştiriyor. Bundan sonra film bir saklanma anlatısı. Aylar geçiyor. Yiyecek bulmak zor. Esperia her gün dışarı çıkıyor ve dönmemesi mümkün. Üç adam birbirini tanımıyor. Ortak dilleri yok ve sürekli tartışıyorlar. Zamanla anlaşıyorlar. Bir de bir İtalyan var. Renato direnişte ve Esperia ile birlikte. Adam yakalanıyor. Anlatının ilgilendiği yer kahramanlık değil gündelik: filmin fikri, direnişin büyük eylemlerden değil ekmek bulmaktan, kapıyı açmamaktan ve konuşmamaktan ibaret olması. Şehir dışarıda. Baskınlar, kimlik kontrolleri, kurşuna dizmeler ve komşuların ihbarı. Anlatı bunları arka planda tutuyor ve odağı çatı katından çıkarmıyor. Sonda müttefikler yaklaşıyor. Üç adamın gitmesi gerekiyor. Anlatı bir kutlama vermiyor. Roberto Rossellini bu filmi savaş üçlemesinden yıllar sonra çekti. Aynı dönemi, aynı şehri ve aynı meseleyi yeniden ele alıyor. Görüntü siyah beyaz ve gerçek mekânlarda. Film Venedik'te gösterildi. Kadroda Leo Genn, Giovanna Ralli, Renato Salvatori ve Sergei Bondarchuk var. Kimin için: İtalyan savaş sinemasını ve Rossellini'yi sevenler. Kimin için değil: gerilim arayanlar; anlatı neredeyse tümüyle bir odada geçiyor ve olay çok az.