Fantasia

Fantasia (1940) sekiz klasik müzik parçasını animasyona çeviriyor ve neredeyse hiç konuşma yok. Bölümler birbirinden bağımsız: soyut şekiller, mevsimler, dinozorların yok oluşu, mitolojik figürler, bir cadılar gecesi. Aralarında sadece bir sunucu konuşuyor. En bilinen bölüm Sihirbazın Çırağı; Mickey Mouse bir süpürgeye büyü yapıyor ve durduramıyor. Bu bölüm aslında tek başına kısa film olarak planlanmıştı ve maliyeti o kadar arttı ki Disney zararı karşılamak için etrafına bir uzun metraj kurmaya karar verdi. Yani Fantasia, kontrolden çıkmış bir kısa filmin çözümü olarak doğdu. Asıl teknik yenilik ses. Disney mühendisleri Fantasound adında bir sistem geliştirdi; sinemada ticari olarak kullanılan ilk çok kanallı stereo ses buydu ve bugünkü çevresel sesin atası sayılıyor. Orkestra ayrı kanallara kaydedildi ve salonda birden fazla hoparlörden verildi. Sorun maliyetti. Her salona kurulum seksen beş bin dolara kadar çıkıyordu ve film yalnız on dört salonda gösterilebildi; on üç şehirde özel bir turne düzenlendi. Sonuç: film ilk gösteriminde kâr etmedi. Savaş Avrupa pazarını kapatmıştı, yapım maliyeti yüksekti ve salon kiralayıp ekipman kurmak ayrı bir yük getirdi. Stokowski orkestrayı yönetti. Yıllar içinde tekrar gösterimlerle kazandırdı ve bir devam filmi geldi. 125 dakika. Kimin için: animasyon tarihi, klasik müzik, görsel deney. Kimin için değil: anlatı yok, bazı bölümler çok uzun ve bir bölüm dönemine ait ırkçı tasvirler içerdiği için sonradan çıkarıldı.