No Quarto da Vanda (In Vanda's Room)

Lizbon'da Fontainhas mahallesi yıkılıyor. Yıkım ekipleri sokak sokak ilerlerken bazı evler hâlâ dolu. Vanda odasında oturuyor, eroin içiyor ve kız kardeşiyle konuşuyor. Duvarın öte yanında yıkım sesi. Film bu odadan neredeyse hiç çıkmıyor. Pedro Costa yönetti. Yapım biçimi filmin kendisi kadar önemli. Costa küçük bir dijital kamerayla ve neredeyse ekipsiz çalıştı; iki yıl boyunca mahalleye gidip geldi ve yüzlerce saat kayıt biriktirdi. Kamera hep aynı yerde, sabit ve uzun süre açık kalıyor. Vanda Duarte gerçek bir kişi ve kendi hayatını yaşıyor; oyuncu değil. Costa onunla daha önce Ossos filminde çalışmıştı ve bu yapım o tanışıklığın devamı. Filmin belgesel mi kurmaca mı olduğu tartışması hiç bitmedi. Sahneler yazılmadı ama kadraj titizlikle kuruldu; ışık ayarlandı ve bazı anlar tekrar edildi. Costa buna ne belgesel ne kurmaca diyor. Süre üç saate yakın ve neredeyse hiçbir şey olmuyor: öksürük, konuşma, uyuşturucu hazırlama ve dışarıdaki yıkım sesi. Mahalle gerçekten yıkıldı; film bugün var olmayan bir yerin kaydı hâline geldi. Kimin için: çağdaş sanat sinemasını ve belgesel ile kurmaca arasındaki sınırı merak edenler. Kimin için değil: film gerçekten çok uzun ve durağan; uyuşturucu kullanımı sürekli ve açık biçimde gösteriliyor.