Malcolm X

Marvin Worth otobiyografinin haklarını 1967’de aldı, senaryoyu 1968’de James Baldwin’e ısmarladı ve yanına kara listeye alınmış senarist Arnold Perl’i verdi. Spike Lee metni baştan yazınca Baldwin ailesi adını jenerikten çektirdi; künyede Perl ile Lee kaldı. Tamamlama tahvili şirketi Ocak 1992’de mali denetimi devralınca yeni harcamaları onaylamayı bıraktı ve filmin 135 dakikayı aşmamasını dayattı. Lee 3 milyon dolarlık ücretinin 2 milyonunu yapıma koydu; aralarında Oprah Winfrey, Michael Jordan, Magic Johnson, Janet Jackson ve Prince’in bulunduğu bağışçılar devreye girdi. Lee bunun kredi değil bağış olduğunu, dolayısıyla gösterime girecek sürümün kendi sürümü olacağını söyledi. Mekke bölümünü ikinci bir ekip çekti, çünkü Müslüman olmayanlar şehre giremiyor. Kapanışta Nelson Mandela bir Soweto sınıfında ders veriyor ama apartheid yönetimi aleyhine kullanır diye son cümleyi kamera karşısında söylemeyi reddetti; o cümle filmin son saniyelerinde Malcolm X’in kendi arşiv görüntüsünden duyuluyor. 65. Akademi Ödülleri’nde film 2 dalda aday gösterildi: erkek oyuncu dalında Denzel Washington, kostüm tasarımı dalında Ruth E. Carter. İkisi de kazanamadı. Washington aynı rolle 43. Berlin Film Festivali’nde Gümüş Ayı’yı aldı. Kimin için: Bir filmin nasıl finanse edildiğini anlatının parçası sayan kişi için. Kimin için değil: Kapanışın arşiv görüntüsüne dönmesini anlatıdan kopuş sayacak kişi için.