Yabancı (The Stranger)

Savas suclarini arastiran bir komisyon uyesi, kacak bir Nazi'nin izini Connecticut'ta kucuk bir kasabaya kadar suruyor. Aradigi adam orada yeni bir kimlikle okulda ders veriyor ve yargicin kiziyla evlenmek uzere. Orson Welles yonetti ve oynadi. Cekim Eylul ile Kasim 1945 arasinda Samuel Goldwyn ve Universal studyolarinda yapildi. Yapimci Sam Spiegel yonetmenligi Welles'e, John Huston askere gidince onerdi. Welles zamaninda ve butcesinde is teslim edebildigini kanitlamak icin aleyhine olan bir sozlesmeyi kabul etti ve sozunu tuttu. Filmin tarihsel yeri baska bir yerde. Bu, Nazi toplama kamplarindan belgesel goruntuleri kullanan ilk ticari film; Welles, Nuremberg durusmalarinda delil olarak gosterilen 1945 tarihli Nazi Concentration Camps kaydindan parcalar koydu. 1.034.000 dolarlik butceye karsi 3,22 milyon dolar hasilat yapti; Welles'in ilk gosteriminde ticari basari kazanan tek filmi. Rotten Tomatoes yuzde 97 olsa da New York Times'tan Bosley Crowther filmi kansiz ve imalat isi buldu. Basari ise yaramadi. International Pictures, film biter bitmez Welles'e verdigi dort filmlik anlasmayi iptal etti. Telif 1973'te yenilenmediginden film kamu malina dustu. Kimin icin: kara film sevenler ve Welles'in en duz anlatili isini merak edenler. Kimin icin degil: kamp goruntulerine hazirliksiz yakalanmak istemeyenler; sahne kisa ama gercek.