12 Maymun (Twelve Monkeys)

2035'te başlayan bir bilim kurgu. Bir virüs 1996'da beş milyar insanı öldürdü. Sağ kalanlar yer altında yaşıyor ve yüzey hayvanlara kalmış. Cole mahkûm. Yüzeye örnek toplamaya gönderiliyor ve sonra bir başka görev veriliyor: geçmişe gidip virüsün orijinal hâlini bulmak. Amaç virüsü durdurmak değil. Bilim insanları açıkça söylüyor; geçmiş değiştirilemez, yalnızca örnek isteniyor. Cole yanlış yıla düşüyor. 1990'da bir akıl hastanesine kapatılıyor ve kimse anlattıklarına inanmıyor. Orada iki kişiyle tanışıyor. Bir psikiyatr ve zengin bir bilim insanının oğlu olan huzursuz bir hasta. Bundan sonra film ileri geri gidiyor. Yeniden 2035, sonra 1996, bir hayvanat bahçesi, bir sinema salonu ve bir havaalanı. Anlatının ilgilendiği yer zaman yolculuğu değil delilik: Cole kendi hafızasına güvenmiyor ve film uzun süre onun haklı mı hasta mı olduğunu açık bırakıyor. Çocukluğundan kalan tekrar eden bir rüya var. Bir havaalanında bir adam vuruluyor ve bir kadın koşuyor; anlatı bu görüntüye defalarca dönüyor. Filmin sonu bir döngü. Değiştirilemeyen şey en baştan belliydi. Kaynak bir Fransız kısa filmi. O film neredeyse tamamen fotoğraflardan oluşuyordu ve aynı havaalanı fikri oradan geliyor. Brad Pitt bu rolle Oscar'a aday gösterildi. Kadroda Bruce Willis, Madeleine Stowe, Brad Pitt ve Christopher Plummer var. Yönetmen Terry Gilliam. Kimin için: karışık yapılı ve karanlık bilim kurgu isteyenler. Kimin için değil: net anlatım arayanlar; film bilerek kafa karıştırıyor ve görsel dili huzursuz.