First Case, Second Case

Abbas Kiarostami'nin belgesel ile kurmaca arasında duran filmi ve İran'da yıllarca yasaklı kaldı. Kurulum basit. Bir sınıfta ders sırasında biri sürekli sıraya vuruyor. Öğretmen suçluyu bulamıyor ve yedi öğrenciyi sınıftan çıkarıyor. Şartı şu: ya vuranın adını verirler ve derse dönerler, ya da bütün hafta koridorda kalırlar. Kiarostami bu duruma iki ayrı sonuç çekti. Birinci durumda öğrencilerden biri arkadaşının adını veriyor. İkinci durumda yedisi de susuyor. Sonra bu iki bölümü eğitimcilere, din adamlarına, siyasetçilere ve aydınlara izletti ve her birine sordu: hangisi doğru davranış. Filmin geri kalanı bu cevaplardan oluşuyor ve cevaplar birbiriyle çelişiyor. Zamanlama filmi başka bir şeye dönüştürdü. Çekim Şah döneminin sonunda tamamlandı ve yorumcular o dönemin isimleriydi. Devrimden sonra Kiarostami yorum bölümlerini yeniden çekti ve yeni yönetimden isimlerle konuştu. Buna rağmen film yasaklandı ve onlarca yıl dolaşımdan kaldı. Böylece filmin konusu ihbar meselesi olmaktan çıkıp bir belge hâline geldi: iki ayrı iktidarın aynı soruya verdiği cevap yan yana duruyor. İran sinemasını ve biçimsel denemeleri sevenler için sıra dışı bir belge. Süre kısa ama film bir hikâye anlatmıyor; baştan sona bir soru ve cevaplar dizisi.