M - Bir Şehir Katilini Arıyor (M)

Fritz Lang’ın ilk sesli filmi, bir cinayet filmi olduğu halde tek bir cinayeti göstermez. Küçük Elsie’nin öldüğünü sahipsiz kalan topundan ve telefon tellerine takılıp rüzgara kapılan balonundan anlarsınız; Lang bunu, dehşeti her seyircinin kendi hayal gücünde kurması için seçtiğini anlatmıştı. Katil Hans Beckert ortada uzun süre yoktur. Film ağırlığını önce polisin parmak izi ve el yazısı incelemesine, sonra baskınlardan bunalıp kendi avını başlatan yeraltı reislerine verir. Peter Lorre’nin asıl sahnesi en sonda, kendini savunduğu konuşmadır. Lorre ıslık çalamadığı için Beckert’i ele veren Grieg ezgisini Lang’ın kendisi seslendirdi. Yapım hikayesi de en az film kadar gergin. Lang sıradaki işinin adını gazeteye Mörder unter uns diye ilan edince tehdit mektupları geldi ve Staaken stüdyosu kapısını kapattı; stüdyonun başındaki Nazi Partisi üyesi, filmin partiyi anlattığından şüphelenmişti. Komiser Lohmann da uydurma değil, Berlin cinayet masasının gerçek şefi Ernst Gennat’tan alınmıştır. Kimin için: Katilin peşindeki iki ayrı teşkilatı yan yana izlemeyi ve finaldeki kanunsuz mahkemeyi idam cezası üzerine bir tartışma metni gibi okumayı isteyen izleyici için. Kimin için değil: Gerilimin hep katilin üzerinde kalmasını bekleyen, uzun sessizliklerden ve ağır polis prosedüründen sıkılan izleyici için.