Metropolis

Metropolis (1927) bir şehri ikiye bölüyor: üstte kule ve bahçeler, altta makineleri döndüren işçiler. Şehri yöneten adamın oğlu Freder yeraltını görüyor ve bir kaza sonrası orada ne olduğunu anlıyor. Maria adında bir kadın işçilere sabır telkin ediyor. Bir mucit onun birebir kopyası olan bir makine yapıyor ve sahte Maria işçileri ayaklanmaya kışkırtıyor. Filmin görsel dili neredeyse yüz yıl sonra hâlâ kullanılıyor: robotun tasarımı, makine dairesindeki kalabalık koreografi, dev şehir manzaraları. Ama asıl hikâye filmin başına gelenler. İlk gösterimden sonra kötü karşılandı ve stüdyo filmi kısalttı; yaklaşık dörtte biri kesildi. Kesilen bölümler kayboldu ve onlarca yıl Metropolis eksik haliyle dolaştı. 2008 baharında Buenos Aires'te küçük bir sinema müzesinde iki paslı kutu bulundu. İçinde filmin uzun sürümünün 16mm kopyası vardı; 1928'de Arjantin'e götürülmüş ve el değiştire değiştire müzenin arşivine düşmüştü. Kaybolan yaklaşık yirmi beş dakikanın neredeyse tamamı oradaydı. Murnau Vakfı iki yıl restore etti ve tamamlanmış film 2010'da Berlin'de gösterildi. Yani bu filmi bugün, doksanlarda izleyenlerden daha eksiksiz izliyoruz. Sessiz ve uzun. 148 dakika. Kimin için: sinema tarihi, bilim kurgu, görsel tasarım. Kimin için değil: sessiz film ritmi ve abartılı oyunculuk alışkanlık ister; hikâye basit.