Ayna (Mirror)

Zerkalo (1975) hasta bir adamın hatırladıklarından oluşuyor. Kronolojik bir hikâye yok; savaş öncesi bir kır evi, tahliye yılları, bir matbaa, bir yangın, arşiv görüntüleri ve rüyalar art arda geliyor. Ne olduğunu değil, hatırlamanın nasıl çalıştığını anlatıyor. Film doğrudan Tarkovsky'nin hayatından. Moskova'dan tahliye, babanın yokluğu ve sonra dönüşü, annenin matbaada düzeltmen olarak çalışması hep gerçek. Kız kardeşi Marina filme neden bu adın verildiğini açıkladı: Tarkovsky annesini boşayan babasının izinden gittiğini anlamıştı. Babası Arseny Tarkovsky ünlü bir şairdi ve filmde kendi şiirlerini kendi sesiyle okuyor. Oyuncu tercihi de aynı fikri sürdürüyor. Margarita Terekhova hem genç anneyi hem de anlatıcının eski karısını oynuyor; iki kadın aynı yüze sahip. Yaşlı anne rolünde ise Tarkovsky'nin gerçek annesi Maria Vishnyakova oynuyor. Sovyet yönetimi filmi zor kabul etti. Goskino'nun başındaki Filipp Ermash 1974'te filmi anlaşılmaz bularak reddetti; aynı yıl içinde değişiklik istenmeden onaylandı. Ama pek çok Sovyet sinemacısı filmi kabul edilemez ölçüde seçkinci ilan etti ve gösterim son derece sınırlı tutuldu: yalnızca 73 kopya dağıtıldı. 107 dakika. Kimin için: Tarkovsky, hafıza üzerine sinema, şiir. Kimin için değil: olay örgüsü yok ve kimin kim olduğu açıklanmıyor. Arşiv görüntüleri ile kurgu sahneler arasında geçiş yapılmıyor. Filmi ilk izlemede takip etmek neredeyse imkânsız ve bu kasıtlı.