Rüzgâr Yükseliyor (The Wind Rises)

Hayao Miyazaki’nin kendi yönetmen metnine göre filmin Jiro’su tek bir kişi değil: aynı dönemde yaşamış iki gerçek insan, Zero avcı uçağının tasarımcısı Jiro Horikoshi ile yazar Tatsuo Hori, tek bir karakterde birleştirildi. Başlık da Hori’nin hikâyesinden geliyor; Hori onu Paul Valéry’nin bir dizesinden almıştı. Mühendis biyografisi bekleyen izleyici bir bileşimle karşılaşıyor. Sesler de alışılmış değil. 1923 depreminin uğultusundan pervane ve motor gürültüsüne kadar efektlerin büyük bölümü insan ağzıyla üretildi; hepsini ses tasarımcısı Koji Kasamatsu yaptı. Miyazaki bunları kendi seslendirmek istemiş ama filmi bitirmesi gerekmişti. Makineler böylece nefes alan bir şey gibi duyuluyor. İki sesin ikisi de profesyonel oyuncu değil: Jiro’yu Evangelion’un yönetmeni Hideaki Anno, Alman Castorp’u Ghibli’nin uluslararası bölümünü yönetmiş Stephen Alpert seslendiriyor. Film hem sağdan hem soldan eleştirildi. Japon milliyetçi gruplar tepki gösterdi, Miyazaki anayasa değişikliğine karşı bir yazı yayımlamıştı; Kore’den gelen eleştiri Zero’ların zorla çalıştırılanlarca monte edildiğine dayanıyordu ve Miyazaki Horikoshi’nin ordunun taleplerine direndiğini söyledi. Film animasyon dalında Oscar adayı oldu, ödülü Frozen aldı. Kimin için: Motorların ve depremin insan ağzından çıkmasını tuhaflık değil tercih sayan izleyici için. Kimin için değil: filmi çocuğuyla açacak izleyici için; verem ve bir savaş uçağının üretilmesi anlatının merkezinde duruyor.